MRA of CPAP: welke behandeling past bij slaapapneu?

Bij de diagnose slaapapneu of chronisch snurken staan patienten vaak voor een keuze: een CPAP-apparaat of een MRA-snurkbeugel. Beide behandelingen zijn klinisch erkend en worden vergoed vanuit de basisverzekering bij de juiste indicatie. Toch zijn ze fundamenteel anders in werking, comfort en geschiktheid. Dit artikel legt het verschil uit.

Hoe werkt CPAP?

CPAP staat voor Continuous Positive Airway Pressure. Het apparaat blaast via een masker dat over neus of mond wordt gedragen een constante luchtstroom in de luchtwegen. Die overdruk voorkomt dat de luchtwegwand tijdens de slaap instort, wat de oorzaak is van apneu-episodes.

CPAP is de meest effectieve behandeling bij ernstige slaapapneu (AHI > 30) en wordt beschouwd als de gouden standaard voor deze groep. Het nadeel is het apparaat zelf: een masker, een slang en een machine naast het bed wat voor veel patienten een drempel vormt.

Hoe werkt een MRA-snurkbeugel?

Een MRA (Mandibulair Repositie Apparaat &mdash) werkt mechanisch. Het houdt de onderkaak tijdens de slaap licht naar voren, waardoor de tong meeschuift en de ruimte achter de keel groter wordt. Die vergrote luchtweg voorkomt collaps en vermindert zo snurken en apneu-episodes.

De MRA wordt op maat gemaakt door een slaaptandarts en is in tegenstelling tot CPAP stil, compact en draadloos. Voor een uitgebreid overzicht van de werking, indicaties en vergoedingsvoorwaarden verwijzen wij naar dit artikel over de MRA-snurkbeugel bij de tandarts.

Wat zegt het onderzoek?

Lang gold CPAP als duidelijk superieur bij alle gradaties slaapapneu. Recenter onderzoek nuanceert dat beeld. Een meta-analyse gepubliceerd in Sleep (Trzepizur et al., 2021) toonde aan dat MRA-therapie bij patienten met ernstige OSAS vergelijkbare resultaten boekte op patientgerichte uitkomsten als CPAP mede doordat de therapietrouw bij MRA significant hoger lag. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33493338)

Therapietrouw is het sleutelwoord: een behandeling die de patient consequent gebruikt, werkt beter dan een behandeling die in de kast belandt. Gemiddeld dragen MRA-gebruikers het apparaat 6 tot 7 uur per nacht; bij CPAP ligt dat gemiddelde lager door maskerongemak, claustrofobie en geluidsoverlast.

Wanneer CPAP, wanneer MRA?

CPAP is de aangewezen behandeling bij ernstige slaapapneu (AHI hoger dan 30) en geldt als de meest effectieve optie voor deze groep. De MRA is klinisch erkend bij primair snurken en milde tot matige slaapapneu (AHI tussen 5 en 30).

Qua therapietrouw scoort de MRA beter: patienten dragen het apparaat gemiddeld 6 tot 7 uur per nacht. Bij CPAP ligt dat lager, doordat een deel van de gebruikers uitvalt door maskerongemak, claustrofobie of geluidsoverlast. Ook praktisch gezien is de MRA toegankelijker: het apparaat is klein, stil en eenvoudig mee te nemen op reis, terwijl CPAP een masker, slang en machine vereist.

Beide behandelingen worden vergoed vanuit de basisverzekering bij de juiste indicatie: CPAP bij een AHI hoger dan 15, de MRA via een NVTS-geaccrediteerde slaaptandarts bij een AHI tussen 5 en 30. CPAP-intolerantie waarbij patienten het apparaat niet verdragen  is een veelvoorkomende reden om over te stappen op een MRA.

De keuze hangt af van drie factoren: de ernst van de aandoening (AHI), persoonlijke voorkeur en eerdere ervaringen met behandeling. CPAP-intolerantie waarbij patienten het apparaat niet verdragen  is een veelvoorkomende reden om over te stappen op een MRA. Ook de NVTS (Nederlandse Vereniging voor Tandheelkundige Slaapgeneeskunde) erkent de MRA als volwaardig alternatief bij CPAP-intolerantie. 

Primair snurken: geen verwijzing nodig

Snurkt u, maar is slaapapneu uitgesloten of nog niet onderzocht? Dan is een tandarts of specialist niet altijd de eerste stap. Voor primaire snurkers zijn EU-MDR gecertificeerde snurkbeugels op maat beschikbaar zonder wachttijd. Een voorbeeld is de anti-snurkbeugel zonder recept van Dr. Breathe Well , een gecertificeerd apparaat dat thuis gedragen kan worden. Bij aanhoudende klachten of twijfel over apneu blijft een consult bij de huisarts altijd verstandig.

Conclusie

CPAP en MRA zijn complementaire behandelingen, geen directe concurrenten. De juiste keuze hangt af van de diagnose, de ernst van de klachten en de persoonlijke situatie van de patient. Bij milde tot matige slaapapneu en bij primair snurken biedt de MRA door zijn hoge therapietrouw en gebruiksgemak in veel gevallen de beste balans tussen effectiviteit en comfort.

Bronnen:

Trzepizur W, et al. Health outcomes of CPAP versus mandibular advancement device for severe obstructive sleep apnea. Sleep. 2021. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33493338

NVTS: Nederlandse Vereniging voor Tandheelkundige Slaapgeneeskunde

Tandarts.nl MRA-snurkbeugel bij de tandarts